Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) đã chính thức được thành lập và đang trong giai đoạn xây dựng cơ chế vận hành. Đây là thực thể pháp lý thống nhất, hoạt động tại hai địa điểm là TP. Hồ Chí Minh và TP. Đà Nẵng. Ngày 02/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chủ trì cuộc họp triển khai IFC, giao nhiệm vụ cho các Bộ, ngành khẩn trương thiết kế danh mục sản phẩm chủ lực cho cả hai trung tâm.
Căn cứ pháp lý VIFC hiện hành
Khung pháp lý cho VIFC được xây dựng qua nhiều tầng văn bản:
- Nghị quyết số 222/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, có hiệu lực từ 01/9/2025 — đây là văn bản căn cứ, thiết lập khuôn khổ tổng thể, trong đó cho phép thành lập VIFC đặt tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh với các cơ chế, chính sách ưu đãi đặc biệt chưa từng có tiền lệ. Hệ thống văn bản
- Nghị định 323/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025 quy định về thành lập VIFC; Nghị định 324/2025/NĐ-CP về chính sách tài chính; Nghị định 325/2025/NĐ-CP về lao động, việc làm và an sinh xã hội; Nghị định 326/2025/NĐ-CP về đất đai và môi trường — 4 nghị định nền được ban hành đồng loạt cuối năm 2025. Nghị định 92/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 31/3/2026 — quy định về chế độ, chính sách đối với Hội đồng điều hành VIFC
- Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế số 150/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2026 — lần đầu tiên Việt Nam có tòa án chuyên biệt độc lập với hệ thống tư pháp hiện hành.
VIFC vận hành theo mô hình nào?
VIFC là một thực thể pháp lý thống nhất, hoạt động tại hai địa điểm là Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng. Quy chế hoạt động do Hội đồng điều hành phê duyệt, có hiệu lực chung và áp dụng thống nhất tại hai địa điểm. VIFC-HCMC hiện có 7 thành viên sáng lập gồm Tập đoàn Sovico, VinaCapital, Nasdaq, cùng 3 ngân hàng thương mại MB, TPBank, SHB và Sơn Kim Capital. VIFC Đà Nẵng có 12 thành viên chính thức.
Cơ chế giải quyết tranh chấp — điểm thu hút dòng vốn quốc tế
Khung pháp lý cho VIFC đang từng bước được hoàn thiện trên cơ sở Nghị quyết số 222/2025/QH15 cùng các quy định liên quan tài chính, ngân hàng, lao động, xuất nhập cảnh, trọng tài, đất đai và giao dịch hàng hóa. Các thiết chế giải quyết tranh chấp chuyên biệt đang được định hướng xây dựng song song quá trình hình thành trung tâm tài chính — các bên có thể lựa chọn giải quyết tranh chấp tại tòa án chuyên biệt của VIFC hoặc thông qua các trung tâm trọng tài quốc tế.
Đặc biệt, các bên được quyền áp dụng luật nước ngoài, tập quán quốc tế, sử dụng tiếng Anh trong tố tụng và lựa chọn trọng tài quốc tế, trọng tài nước ngoài hoặc trọng tài Việt Nam để giải quyết tranh chấp — đây là điểm tiệm cận chuẩn mực ADGM và DIFC mà nhiều nhà đầu tư quốc tế kỳ vọng.
VIAC vừa ra mắt Hội đồng Chuyên gia tranh chấp Fintech và kinh tế số tại TP.HCM, được đánh giá là bước chuẩn bị quan trọng nhằm xây dựng nguồn nhân lực chuyên môn cho hệ sinh thái pháp lý của VIFC.
Cơ chế gia nhập đang ở đâu?
Cơ chế đăng ký và công nhận thành viên VIFC vẫn đang được Cơ quan điều hành hoàn thiện thông qua các Licensing Handbook riêng cho từng lĩnh vực. Các tài liệu dự thảo hiện có cho thấy:
Thứ nhất, VIFC hướng tới cơ chế “gia nhập thị trường” riêng — thay vì xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) theo quy trình thông thường, doanh nghiệp đăng ký hoặc đề nghị công nhận thành viên thông qua Cơ quan điều hành VIFC.
Thứ hai, mỗi lĩnh vực có Licensing Handbook riêng với điều kiện, hồ sơ và thời gian thẩm định khác nhau. Ví dụ: hồ sơ thành lập ngân hàng thương mại gồm hai giai đoạn (chấp thuận nguyên tắc → cấp phép chính thức), tổng thời gian xử lý dự kiến khoảng 120 ngày; với Sở giao dịch hàng hóa hoặc Trung tâm thanh toán bù trừ, thời gian rút ngắn còn khoảng 30 ngày làm việc kể từ khi nộp đủ hồ sơ hợp lệ.
Thứ ba, đăng ký thành viên VIFC không thay thế các giấy phép chuyên ngành. Tùy loại hình, doanh nghiệp vẫn có thể phải xin chấp thuận riêng của Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoặc các cơ quan chuyên ngành khác trước khi đăng ký thành viên.
Câu hỏi còn bỏ ngỏ: Điều kiện cụ thể và biểu mẫu đăng ký thành viên VIFC chính thức là gì? Ngưỡng vốn tối thiểu cho từng loại hình tổ chức ngoài ngân hàng? Cơ chế ngoại hối áp dụng cụ thể như thế nào? Đây là những nội dung dự kiến được quy định chi tiết trong các Licensing Handbook chính thức — hiện vẫn đang được hoàn thiện.
Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp.
Nguồn: Tổng Hợp